Zapalenie wątroby

Zapalenie wątroby – co wiesz o tej chorobie?

Wątroba jest jednym z najważniejszych organów w organizmie. Zlokalizowana pod prawym podżebrzem, składa się z kilku płatów. U dorosłego człowieka osiąga masę około 1500 gramów. Spełnia ona szereg funkcji, gdyż nie tylko odpowiada za metabolizowanie toksyn, ale także produkuje wiele potrzebnych składników i substancji. Mnóstwo schorzeń może dotyczyć wątroby i wywoływać w niej stan zapalny. W tym artykule opisano rodzaje, najczęstsze przyczyny i sposoby leczenia zapalenia wątroby.

Rodzaje zapalenia wątroby

Zapaleniem wątroby określa się reakcję organizmu wywołującą stan zapalny, czyli nagromadzenie komórek układu odpornościowego i substancji przez nie wydzielanych, która może prowadzić do uszkodzenia wątroby i wtórnie procesu włóknienia (marskości). Zapalenie wątroby nie jest osobną jednostką chorobową, lecz może być wywoływane przez wiele czynników.

Istnieją różne podziały zapalenia wątroby. Jednym z kryteriów jest czas, jaki utrzymuje się stan zapalny. Na tej podstawie wyróżnia się:

  • ostre zapalenie wątroby – gdy zapalenie utrzymuje się do 6 miesięcy,
  • przewlekłe zapalenie wątroby – gdy stan zapalny utrzymuje się powyżej 6 miesięcy.

Zapalenia wątroby można podzielić także ze względu na przyczynę rozwoju stanu zapalnego. W tym przypadku można wymienić:

  • infekcyjne zapalenia wątroby,
  • dziedziczne zapalenia wątroby,
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby,
  • zapalenia wątroby wywołane przez narażenie na toksyny i leki.

Przyczyny zapalenia wątroby

Przyczyn rozwoju zapalenia wątroby jest wiele. Niektóre z nich są jednak częstsze, a inne spotyka się jedynie sporadycznie. Wśród najczęstszych przyczyn zapalenia wątroby należy wymienić:

  • wirusowe zapalenie wątroby typu A, B, C, D i E – wśród których najczęstszą są typy B i C, przenoszone drogą krwi i kontaktów seksualnych. Cechują się długotrwałym bezobjawowym przebiegiem, prowadzącym jednak ostatecznie do marskości wątroby,
  • alkoholowe zapalenie wątroby – niestety również jedna z najczęstszych przyczyn zapalenia wątroby. Alkohol jest metabolizowany w wątrobie, a jego nadmiar działa toksycznie na ten narząd i w konsekwencji prowadzi do powstania stanu zapalnego,
  • niealkoholowe stłuszczenie i zapalenie wątroby – najczęstsza przyczyna zapalenia wątroby w krajach rozwiniętych. Związana z nowoczesnym stylem życia, obfitującym w niezdrową, mocno przetworzoną żywność i z niską aktywnością fizyczną. Prowadzi to do odkładania się tłuszczu w wątrobie, co z czasem powoduje także powstanie stanu zapalnego,
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby – choroba o niejasnej przyczynie powstania. Wywoływana jest przez nieprawidłową aktywność układu odpornościowego, który zaczyna atakować wątrobę,
  • zapalenie wątroby w przebiegu chorób metabolicznych – duża grupa chorób, w których zazwyczaj dochodzi do nadmiernego odkładania się jakiejś substancji w wątrobie (np. żelaza czy miedzi), co prowadzi do powstania stanu zapalnego,
  • zapalenie wątroby po zatruciu lekami i chemikaliami – wiele leków i substancji chemicznych jest metabolizowanych w wątrobie. Ich nadmiar może prowadzić do stanu zapalnego i uszkodzenia tego narządu. Zdecydowanie najczęstszą przyczyną jest tutaj zatrucie paracetamolem (celowe lub przypadkowe).

Jakie są̨ sposoby leczenia?

Optymalny sposób leczenia zależy przede wszystkim od przyczyny zapalenia wątroby. Pierwszym krokiem w terapii jest więc ustalenie właściwej diagnozy:

  • w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C dostępne są leki przeciwwirusowe, które pozwalają na pozbycie się wirusa typu C i zahamowanie aktywności wirusa typu B (jest on niestety nie uleczalny, dostępna jest natomiast szczepionka),
  • w alkoholowym zapaleniu wątroby należy zaprzestać spożywania alkoholu,
  • w niealkoholowym stłuszczeniu i zapaleniu wątroby ważna jest zmiana stylu życia — modyfikacja diety na zdrowszą, zwiększenie aktywności fizycznej — co pozwoli na pozbycie się nadwagi,
  • w autoimmunologicznym zapaleniu wątroby stosuje się sterydy i leki immunosupresyjne,
  • w zapaleniach wątroby w przebiegu chorób metabolicznych leczenie niejednokrotnie jest trudne i czasem wymagany jest przeszczep wątroby,
  • w zapaleniu wątroby po zatruciu lekami i chemikaliami leczenie zależy od typu leku czy substancji chemicznej. W przypadku zatrucia paracetamolem stosuje się n-Acetylocysteinę, choć czasem konieczny jest także przeszczep wątroby.

Czy wątroba boli?

Aby jakiś narząd powodował dolegliwości bólowe, niezbędna jest obecność w jego obrębie nerwów czuciowych, przewodzących informację bólową do mózgu. Wątroba nie posiada tego typu unerwienia czuciowego, przez co nie może boleć np. w przypadku stanu zapalnego. Jednakże, jeżeli w przebiegu choroby ulegnie powiększeniu, to wówczas może uciskać i rozciągać łącznotkankową błonę włóknistą wątroby (dawniej torebkę Glissona), co wywołuje ból.

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika, pod red. Gajewski P. Kraków 2020
  2. Schaefer TJ, John S. Acute Hepatitis. 2022 Jul 18. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan–. PMID: 31855397.
  3. Lanini S, Ustianowski A, Pisapia R et al. Viral Hepatitis: Etiology, Epidemiology, Transmission, Diagnostics, Treatment, and Prevention. Infect Dis Clin North Am. 2019 Dec;33(4):1045-1062.
  4. Mehta P, Reddivari AKR. Hepatitis. 2021 Dec 31. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan–. PMID: 32119436.
Nastepny artykuł

Ważne

Sen jest jednym z najważniejszych procesów zachodzących w organizmie ludzkim. Ma ogromne znaczenie dla naszego życia. Od jakości snu zależy nasze samopoczucie, aktywność w

ZAINTERESUJE CIĘ

Ciąża jest szczególnym czasem w życiu kobiety. W tym okresie bowiem jej ciało ulega wielu przeobrażeniom, tak by zapewnić optymalny rozwój dziecku. Jednym z
Wątroba jest jednym z najważniejszych organów w organizmie. Zlokalizowana pod prawym podżebrzem, składa się z kilku płatów. U dorosłego człowieka osiąga masę około 1500