Rodzaje alergii

Rodzaje i przyczyny alergii

Alergia, nazywana inaczej uczuleniem, jest terminem określającym nadmierną, nieprawidłową reakcję układu odpornościowego organizmu na kontakt z występującymi w środowisku zewnętrznym obcymi substancjami, które w normalnych warunkach powinien ignorować. Substancje te są określane mianem alergenów. Kontakt z nimi, u osób zdrowych nie wywołuję żadnych dolegliwości. Natomiast wśród osób uczulonych prowadzi do różnych objawów, mogących nawet zagrażać życiu. Co zrobić, kiedy jesteśmy w tej pierwszej grupie?

Czym jest alergia?

W powstawanie alergii zaangażowany jest układ immunologiczny organizmu. Jest to zbiór różnych komórek i substancji przez nie wydzielanych, tworzących skomplikowane sieci zależności. W reakcję alergiczną zaangażowane są przede wszystkim komórki takie jak eozynofile, bazofile, mastocyty oraz przeciwciała, przede wszystkim typu E (IgE). Alergia jest schorzeniem nabytym. Dochodzi do niej w wyniku kontaktu organizmu z uczulającym alergenem. Wówczas, przy pierwszym kontakcie, organizm zaczyna produkować przeciwciała i komórki skierowane przeciwko tej substancji. Podczas każdego kolejnego kontaktu dochodzi do aktywacji układu odpornościowego, co wywołuje objawy.

Z alergią związane jest także pojęcie atopii. Jest to dziedziczna skłonność do powstawania alergii i wynikająca ze zwiększonej produkcji przeciwciał typu E. Choroby alergiczne są częste w społeczeństwie. Szacuje się, że cierpi na nie około 30% populacji.

Rodzaje alergii

Obecnie alergie można podzielić ze względu na mechanizm ją wywołujący, jak i na konkretne choroby alergiczne. Według tego pierwszego wyróżnia się cztery typy mechanizmów powstawania alergii:

  • typ I – natychmiastowy, związany z IgE oraz mastocytami (najczęstszy),
  • typ II – cytotoksyczny,
  • typ III – związany z powstawaniem kompleksów immunologicznych,
  • typ IV – komórkowy, inaczej opóźniony.

Praktyczniejszy jest jednak podział alergii na jednostki chorobowe. Tutaj objawy dotyczą określonego narządu i wynikają z narażenia na alergeny, dostające się do organizmu różnymi drogami, m.in. z pokarmem lub powietrzem.  Na tej podstawie wyróżnić można:

Alergiczny nieżyt nosa

Jest to choroba wywołująca stan zapalny błony śluzowej nosa oraz zatok przynosowych. Wywoływany jest przez różne czynniki u osób predysponowanych do alergii. Najczęściej powodują go pyłki roślin (nazywany jest wówczas katarem siennym), zwłaszcza traw i chwastów oraz drzew. Jest to typ sezonowy alergicznego nieżytu nosa, występujący jedynie w miesiącach pylenia uczulającej rośliny. Innym częstym czynnikiem wywołującym są roztocza kurzu domowego czy alergeny zwierząt (sierść). Są one odpowiedzialne za całoroczny alergiczny nieżyt nosa, gdyż ma się z nimi kontakt przez cały rok. Choroba objawia się wodnistym wyciekiem z nosa, kichaniem (zwłaszcza w postaci serii) oraz świądem i zaczerwienieniem nosa. Towarzyszą mu łzawienie, zaczerwienienie, świąd i obrzęk powiek.

W leczeniu ważne jest unikanie kontaktu z alergenem, jeżeli jest to możliwe. Poza tym skuteczne są sterydy donosowe w postaci kropli. Stosuje się także leki przeciwhistaminowe, w postaci tabletek i kropli oraz donosowe krople obkurczające naczynia błony śluzowej nosa.

Alergiczne zapalenie spojówek

Jest to druga z częstych chorób o podłożu alergicznym. Wywołują go czynniki podobne do tych stwierdzanych w alergicznym nieżycie nosa. Schorzenie objawia się łzawieniem, zaczerwienieniem, świądem i pieczeniem oczu oraz obrzmieniem powiek. Może pojawić się także światłowstręt (czyli nadwrażliwość na światło, utrudniający otwieranie oczu).

W leczeniu ważne jest unikanie alergenu. Ważne jest przemywanie oczu przy pomocy chłodnej wody, soli fizjologicznej lub preparatu sztucznych łez. Stosuje się krople do oczu z lekami przeciwhistaminowymi oraz obkurczającymi naczynia.

Astma atopowa

Astma atopowa stanowi chorobę dolnych dróg oddechowych, przede wszystkim oskrzeli. Wywoływana jest przez nadwrażliwość na alergeny, takie jak pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, pleśnie i alergeny zwierząt. Objawia się napadowym występowaniem kaszlu, świszczącego oddechu, dusznością i uczuciem ściskania w klatce piersiowej. Dolegliwości te pojawiają się zazwyczaj po kontakcie z alergenem lub nad ranem.

W leczeniu stosuje się regularnie wziewki ze sterydów. W razie zaostrzenia objawów leki rozkurczające oskrzela oraz sterydy w postaci tabletek.

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa stanowi zestaw objawów, powtarzających się po spożyciu określonego pokarmu, który u zdrowych osób nie wywołuje żadnych dolegliwości. Najczęstszymi alergenami wśród dzieci są mleko oraz jajka. Dorośli są uczuleni na owoce morza, cytrusy, orzechy, pomidory i seler. Objawy alergii pokarmowej to przede wszystkim nudności, wymioty, kurczowe bóle brzucha i biegunka. Czasem pojawia się świąd i obrzęk jamy ustnej oraz wysypka skórna. Wszystkie te objawy są związane ze spożyciem uczulającego pokarmu. Jedynym skutecznym sposobem leczenia jest wykrycie i wyeliminowanie alergenu z diety.

Wyprysk kontaktowy

Jest to choroba polegająca na powstaniu zmian skórnych po kontakcie skóry z alergenem u uczulonych osób. Alergenami są zazwyczaj nikiel (biżuteria), składniki perfum, chemikalia użyte do produkcji ubrań czy butów, czasem leki.  Towarzyszą jej objawy w postaci silnego świądu, zaczerwieniania skóry i powstawania grudek oraz pęcherzyków. Wszystkie te zmiany tworzą się na skórze, która miała kontakt z alergenem. Czasem jednak występują na całym ciele.

W leczeniu ważne jest unikanie kontaktu z uczulającą substancją. Stosuje się maści zawierające sterydy oraz leki przeciwhistaminowe. Istotna jest odpowiednia pielęgnacja skóry i stosowanie emolientów.

Alergia na jad owadów

Ostatnią z omawianych jest alergia na jad owadów. Jest to nadmierna i gwałtowna reakcja organizmu na użądlenie przez owada. Najczęściej uczulenie występuję na pszczoły, osy i szerszenie. Po użądleniu mogą się pojawiać różne objawy. Są to bolesność, zaczerwienienie i duży obrzęk (powyżej 10 cm) w miejscu użądlenia. U części osób dochodzi do reakcji ogólnoustrojowej, ze wstrząsem anafilaktycznym włącznie. Pojawiają się uogólniona pokrzywka, świąd skóry, duszność, trudności w oddychaniu, zaburzenia mowy, chrypka. W niektórych przypadkach dochodzi do utraty przytomności. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie życia.

W leczeniu stosuje się różne środki, w zależności od nasilenia objawów. We wstrząsie podaje się domięśniowo adrenalinę z ampułko-strzykawki. Ponadto dożylnie sterydy, leki przeciwhistaminowe oraz kroplówkę. Ratownicy podają także tlen oraz leki rozszerzające oskrzela.

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika, pod red. Gajewski P. Kraków 2020.
  2. Portal Medyczny – mp.pl
  3. Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne i wybrane stany nagłe, pod red. Gucwa J. Kraków 2018.
Nastepny artykuł

Ważne

Sen jest jednym z najważniejszych procesów zachodzących w organizmie ludzkim. Ma ogromne znaczenie dla naszego życia. Od jakości snu zależy nasze samopoczucie, aktywność w

ZAINTERESUJE CIĘ

Alergia, nazywana inaczej uczuleniem, jest terminem określającym nadmierną, nieprawidłową reakcję układu odpornościowego organizmu na kontakt z występującymi w środowisku zewnętrznym obcymi substancjami, które w
Trzeba mieć na uwadze, że choroby serca stanowią jedną z głównych przyczyn zgonu na całym świecie. Dlatego lekceważenie objawów i późna diagnoza może skończyć
Dieta a właściwie detoks dr Dąbrowskiej z każdym rokiem zyskuje sobie nową rzeszę sympatyków. Jak to się dzieje, że coraz częściej wybieramy surową i