EKG

Czym jest badanie EKG?

Trzeba mieć na uwadze, że choroby serca stanowią jedną z głównych przyczyn zgonu na całym świecie. Dlatego lekceważenie objawów i późna diagnoza może skończyć się tragicznie. Odpowiednie badanie i profilaktyka zwiększają szansę na powrót do zdrowia. Od czego zacząć i na jakie badanie powinien nas skierować lekarz?

Czym jest EKG?

EKG, czyli badanie elektrokardiograficzne jest jedną z podstawowych metod diagnostycznych stosowanych w kardiologii, w celu oceny pracy serca. Skurcze tego narządu zależne są od pobudzenia elektrycznego, przechodzącego przez poszczególne jego części w trakcie trwania cyklu pracy serca. Poruszające się impulsy elektryczne wywołują różnice potencjałów pomiędzy częściami mięśnia sercowego. Może to być rejestrowane przez elektrody, przymocowane do powierzchni ciała.

A więc podsumowując, EKG stanowi graficzny (na specjalnym papierze) zapis aktywności elektrycznej serca w czasie jego skurczu. Wyróżniamy kilka rodzajów badania EKG. Oprócz najczęściej wykonywanego standardowego istnieje także elektrokardiograficzna próba wysiłkowa i przedłużone monitorowanie EKG rejestrowane metodą Holtera.

Na czym polega badanie EKG?

Badanie EKG polega na sczytywaniu potencjałów elektrycznych z serca przez specjalne elektrody, umieszczane na powierzchni ciała. Wykonując standardowy elektrokardiogram, podłącza się 10 elektrod. Między dwiema elektrodami powstaje obwód elektryczny, nazywany odprowadzeniem. Podłączenie 10 elektrod umożliwia odczyt wyników z 12 odprowadzeń – 6 przedsercowych, 3 kończynowych dwubiegunowych i 3 kończynowych jednobiegunowych. W czasie badania 6 elektrod umieszcza się w konkretnych miejscach (w przestrzeniach międzyżebrowych) w obrębie klatki piersiowej. Są to elektrody przedsercowe.

Jak się przygotować do badania?

Aby wykonać badanie EKG nie potrzeba specjalnego przygotowania. Powinno jednak być wykonywane w spoczynku, po okresie odpoczynku od wysiłku. Wskazane jest, by badany zrelaksował się i nie stresował. Nie powinien też palić papierosów bezpośrednio przed badaniem, ani pić kawy czy alkoholu. Wszystkie te czynniki mogą bowiem zaburzyć adekwatność i przydatność wyników. Mężczyźni z obficie owłosioną klatką piersiową powinni zgolić nadmiar owłosienia przed badaniem. Włosy utrudniają przyklejenie elektrod i zaburzają ich pracę, co także nie jest obojętne dla ostatecznego odczytu. Leki przyjmowane w sposób regularny powinny być w dniu badania również przyjęte w typowym schemacie. Przyjęcie innych leków niż te zażywane w sposób przewlekły powinno być zarejestrowane, gdyż może mieć wpływ na wyniki.

Interpretacja wyników

Przy interpretacji wyników lekarz bierze pod uwagę nie tylko obraz EKG, ale także objawy zgłaszane przez pacjenta, przyjmowane leki jak i choroby współistniejące. Polega to na ocenie prawidłowości poszczególnych składowych EKG. W jego skład wchodzą załamki, które są zapisem elektrycznym konkretnych zmian mechanicznych w sercu, m.in. skurczu przedsionków i komór. Wyróżnia się załamek P, załamek Q, R, S (tworzące zespół QRS), załamek T i U. Lekarz ocenia długość ich trwania, amplitudę (czyli wysokość) ogólny wygląd oraz kolejność ich występowania. Kolejnym ocenianym parametrem są odcinki, czyli przerwy pomiędzy kolejnymi załamki. Ważny jest zarówno czas ich trwania, jak i czy biegnie ona poziomo, skośnie do góry czy w dół. Wyróżnia się odcinki PQ, ST jak i odstęp PQ i QT.

Jakie choroby potencjalnie wykrywa EKG?

EKG umożliwia wykrycie szeregu chorób dotyczących układu sercowo-naczyniowego. W części z nich stanowi pomocnicze narzędzie diagnostyczne. Obecnie istnieją specjalne wytyczne, zawierające dokładne i obiektywne kryteria, służące rozpoznawaniu różnych schorzeń.

Zawał

Badanie elektrokardiograficzne jest kluczowe w rozpoznawaniu ostrego niedokrwienia serca, czyli zawału. Uniesienie odcinka ST o odpowiednią wartość z towarzyszącymi objawami, takimi jak utrzymujący się ból za mostkiem, promieniujący do żuchwy i lewego ramienia, stanowi podstawę do rozpoznania zawału i rozpoczęcia leczenia. Zawał można podejrzewać także w przypadku pojawienia się załamka Q (lub zespołu QS), odwrócenia kierunku załamków T, jak i przy obniżonych odcinkach ST.

Choroba niedokrwienna serca

EKG jest pomocne w diagnozowaniu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca, w tym choroby wieńcowej, wynikającej ze zwężenia naczyń zaopatrujących w krew serce. Możliwe jest wykonanie elektrokardiograficznej próby wysiłkowej. Polega ona na wykonywaniu aktywności fizycznej (zazwyczaj marszu na bieżni) przy jednoczesnej stałej analizie EKG (elektrody są podłączone do osoby na bieżni). W przypadku choroby wieńcowej obserwuję się zmiany EKG w czasie wysiłku.

Zaburzenia rytmu i przewodzenia serca

Elektrokardiografia stanowi kluczowe badanie w diagnostyce zaburzeń rytmu i przewodzenia w sercu. Umożliwia rozpoznanie takich chorób jak migotanie przedsionków, będące najczęstszym zaburzeniem rytmu serca u starszych osób. Służy wykrywaniu zaburzeń przewodzenia, takich jak wydłużony odstęp QT, bloki przedsionkowo-komorowe oraz bloki prawej i lewej odnogi pęczka Hisa. Pozwala wykrywać dodatkowe drogi przewodzenia impulsów w sercu oraz wynikający z nich zespół pre-ekscytacji.  Służ diagnozowaniu zarówno zbyt wolnej akcji serca (czyli bradykardii) jak i zbyt szybkiego (czyli tachykardii) oraz częstoskurczy (czyli zbyt częstych skurczów serca), pochodzących z przedsionków jak i z komór.  EKG wykorzystywane jest w monitorowaniu akcji reanimacyjnej przy zatrzymaniu krążenia. Jest także wykorzystywane w diagnostyce przerostu przedsionków i komór.

Podsumowując, badanie elektrokardiograficzne jest tanim i prostym badaniem do wykonania. Stanowi często pierwszy etap diagnostyki szeregu schorzeń kardiologicznych. W powiązaniu z objawami pozwala wykrywać wiele różnych chorób, bez dodatkowych badań. Jego interpretacja wymaga dokładności oraz posiadania sporej ilości wiedzy jak i doświadczenia.

Bibliografia:

  1. Interna Szczeklika, pod red. Gajewski P. Kraków 2020.
  2. Atlas EKG, pod red. Baranowski R. Gdańsk 2012.
  3. Kompendium rozpoznań elektrokardiograficznych, pod red. Baranowski R. Kardiologia Polska 2016; 74(8): 812–819.
Nastepny artykuł

Ważne

Jak mierzyć ciśnienie tętnicze?
Mierzenie ciśnienia tętniczego krwi jest podstawą nie tylko rozpoznania nadciśnienia tętniczego, ale i monitorowania przebiegu choroby, oceny skuteczności leczenia. Regularne pomiary wykonywane przez chorego

ZAINTERESUJE CIĘ

Alergia, nazywana inaczej uczuleniem, jest terminem określającym nadmierną, nieprawidłową reakcję układu odpornościowego organizmu na kontakt z występującymi w środowisku zewnętrznym obcymi substancjami, które w
Trzeba mieć na uwadze, że choroby serca stanowią jedną z głównych przyczyn zgonu na całym świecie. Dlatego lekceważenie objawów i późna diagnoza może skończyć
Dieta a właściwie detoks dr Dąbrowskiej z każdym rokiem zyskuje sobie nową rzeszę sympatyków. Jak to się dzieje, że coraz częściej wybieramy surową i